Diagnostyka chorej w─ůtroby

Czy wiesz, jak sprawdzi─ç, czy z w─ůtrob─ů wszystko w porz─ůdku? A jak robi to lekarz? Jakich metod u┼╝ywa specjalista?

Ostatnie obserwacje niepokoj─ů Ci─Ö, czujesz ┼╝e co┼Ť jest nie tak? Kondycj─Ö naszej wewn─Ötrznej fabryki, magazynu i przetw├│rni skontroluj, wykonuj─ůc odpowiednie badania. Udaj si─Ö do specjalisty, temu w razie jednoznacznych objaw├│w dolegliwo┼Ťci w─ůtrobowych wystarczy wywiad podstawowy. W przeciwnym razie zleci badania dodatkowe. Do najcz─Ö┼Ťciej praktykowanych nale┼╝─ů: morfologia, pr├│by w─ůtrobowe, USG, tomografia komputerowa. Wykonuje si─Ö te┼╝ scyntygrafi─Ö izotopow─ů, laparoskopi─Ö i ÔÇô w ostateczno┼Ťci ÔÇô biopsj─Ö.

Morfologia

Pr├│bk─Ö krwi analizuje si─Ö pod k─ůtem jej:

  • sk┼éadu chemicznego (m.in. liczby p┼éytek),
  • st─Ö┼╝enia glukozy (cukrzyca stwarza ryzyko np. st┼éuszczenia w─ůtroby; mo┼╝e te┼╝ oznacza─ç uszkodzenie tego narz─ůdu),
  • poziomu bilirubiny ca┼ékowitej i enzym├│w w─ůtrobowych ÔÇô przewa┼╝nie dw├│ch, tj. ALT (aminotransferazy alaninowej, inne oznaczenia: AlAT, ALAT, GPT, SGPT) i AST (aminotransferazy asparaginianowej okre┼Ťlanej r├│wnie┼╝ jako AspAT, GOT, SGOT).
  • Niekiedy bada si─Ö te┼╝ zawarto┼Ť─ç bia┼éka ca┼ékowitego oraz CRP, czyli bia┼éko syntezowane w w─ůtrobie C-reaktywne (tzw. ostrej fazy). Uczestniczy ono w odpowiedzi immunologicznej ÔÇô u┼éatwia fagocytoz─Ö, czyli niszczenie szkodliwych drobnoustroj├│w.

Do pobrania krwi nale┼╝y si─Ö przygotowa─ç. Badanie przeprowadza si─Ö rano (godz. 7-10) i na czczo. Przed pomiarem nie wolno wykonywa─ç ci─Ö┼╝kich ─çwicze┼ä, pracy fizycznej. Nale┼╝y poinformowa─ç specjalist─ů o za┼╝ywanych lekach. Zwykle w takich sytuacjach krew pobiera si─Ö przed przyj─Öciem ┼Ťrodk├│w lub w szczycie ich wch┼éaniania.

Krew warto analizowa─ç przynajmniej raz w roku, co pozwoli wykry─ç ewentualne zmiany i wcze┼Ťnie podj─ů─ç w┼éa┼Ťciwe kroki (chora w─ůtroba bardzo d┼éugo nie daje ┼╝adnych oznak patologii).

Pr├│by w─ůtrobowe

To badanie krwi ukierunkowane na ustalenie kondycji najwi─Ökszego narz─ůdu. Tutaj nie bierze si─Ö pod uwag─Ö parametr├│w, o kt├│rych informuje zwyk┼ée badanie krwi. Poza wska┼║nikami analizowanymi w morfologii og├│lnej (AST, ALT, bilirubina) w pr├│bach w─ůtrobowych ustala si─Ö:

  • poziom GGTP (GGT) ÔÇô gammaglutamylotranspeptydazy,
  • ALP (FA, Falk, FAL, AIP) ÔÇô fosfatazy alkalicznej (zasadowej ÔÇô FZ),
  • ChE ÔÇô cholinesterazy (esterazy cholinowej),
  • LDH (LD) ÔÇô dehydrogenazy mleczanowej,
  • LAP ÔÇô aminopeptydazy leucynowej,
  • anty-HCV ÔÇô obecno┼Ť─ç przeciwcia┼é wirusa HCV (wywo┼éuj─ůcego wirusowe zapalenie w─ůtroby typu C),
  • HbsAg ÔÇô obecno┼Ť─ç antygenu HBs (wywo┼éuj─ůcego wirusowe zapalenie w─ůtroby typu B).

Krew pobierana jest na czczo. Ponadto w dzie┼ä poprzedzaj─ůcy pomiar wskazane jest spo┼╝ycie lekkiej kolacji najp├│┼║niej 14 godzin przed kontaktem ig┼éy z przedramieniem (do godz. 18). Trzeba si─Ö wyspa─ç. Przed badaniem nie mo┼╝na wykonywa─ç forsownego wysi┼éku fizycznego. Przyjmowanie lek├│w nale┼╝y ustali─ç z lekarzem.

USG

Technika ultrasonograficzna pozwala pozna─ç kszta┼ét, wielko┼Ť─ç i wygl─ůd w─ůtroby. Umo┼╝liwia uchwycenie guzk├│w, torbieli, zmian─Ö koloru i zjawiska hiperechogeniczno┼Ťci, czyli wi─Ökszej ni┼╝ zwykle zdolno┼Ťci odbijania fal d┼║wi─Ökowych o wysokiej cz─Östotliwo┼Ťci (na monitorze obszary patologiczne b─Öd─ů wtedy ja┼Ťniejsze od innych).

Niekiedy w tej analizie u┼╝ywa si─Ö urz─ůdzenia z kolorowym Dopplerem (USG dopplerowskiego), dzi─Öki czemu mo┼╝na wykry─ç zaburzenia przep┼éywu krwi do i od w─ůtroby.

Za pomoc─ů aparatu USG mo┼╝liwe jest te┼╝ zdiagnozowanie stanu p─Öcherzyka ┼╝├│┼éciowego i dr├│g ┼╝├│┼éciowych.

Laparoskopia

To inwazyjny spos├│b badania. Polega na wykonaniu niewielkiego naci─Öcia na ciele i wprowadzenia przez otw├│r do cia┼éa rurki zako┼äczonej minikamer─ů. Umo┼╝liwia bli┼╝sze przyjrzenie si─Ö gruczo┼éowi.

Scyntygrafia

Technika obrazowa. Najpierw wprowadza si─Ö do organizmu radioaktywne substancje chemiczne wychwytywane przez hepatocyty. Nast─Öpnie specjalna kamera po┼é─ůczona z komputerem rejestruje promieniowanie jonizuj─ůce wysy┼éane przez cz─ůsteczki przyj─Ötych przez pacjenta ┼Ťrodk├│w. Komputer zapisuje informacj─Ö w postaci cyfrowej i na monitorze wy┼Ťwietla obraz, kt├│ry przedstawia rozk┼éad kumulacji izotopu w badanym organie. Scyntygrafia pozwala ustali─ç wielko┼Ť─ç w─ůtroby, jej po┼éo┼╝enie, kszta┼ét, budow─Ö.

Tomografia komputerowa

Wykorzystuje urz─ůdzenie emituj─ůce promieniowanie rentgenowskie i tworz─ůce przekrojowy (2D) oraz przestrzenny (3D) obraz badanego obiektu. Badanie jest szybkie, proste, bezbolesne i nieinwazyjne. Dzi─Öki tomografowi wykrywa si─Ö nieprawid┼éowo┼Ťci w kszta┼écie, wielko┼Ťci i wygl─ůdzie narz─ůdu. Maszyna wychwyci guzki, torbiele, krwiaki, obra┼╝enia wewn─Ötrzne.

Biopsja

Metoda inwazyjna. Polega na pobraniu fragmentu tkanki narz─ůdu i jego analizie pod mikroskopem. To pozwala zidentyfikowa─ç ewentualne negatywne zjawiska zachodz─ůce w organie, np. zmiany zapalne.

Biopsja stanowi z regu┼éy ostatnie badanie diagnozuj─ůce schorzenia w─ůtroby. Przeprowadza si─Ö j─ů dla otrzymania 100-proc. pewno┼Ťci istnienia jednostki chorobowej. Je┼Ťli opisane wy┼╝ej metody nie budz─ů w─ůtpliwo┼Ťci, czyli daj─ů ca┼ékowicie pewne rozpoznanie, nie pobiera si─Ö wycinka tkanki od pacjenta.

Sharing is caring!

Dodaj komentarz