Funkcje pęcherzyka żółciowego

Kształtem przypomina odwróconą gruszkę lub cukinię. Ma 10 cm. Gromadzi i zagęszcza żółć.

Poznaj pęcherzyk żółciowy!

Żółć to wątrobowa wydzielina niezbędna w wymianie wody z tłuszczami, która zachodzi w dwunastnicy. Gromadzi się w pęcherzyku w okresie międzytrawiennym, czyli po zakończeniu trawienia jednego posiłku i przed przyjęciem kolejnych pokarmów. Jednak jej produkcja, za którą odpowiadają hepatocyty (komórki wątrobowe), trwa cały czas – w ciągu doby wytwarzają one 1,5 litra tego zielonkawo-brunatnego płynu!

Gruszkowaty woreczek może przyjąć od 40 do 70 ml, więc wydzielina wskutek wypompowania sodu (efekt aktywności mikrokosmków pokrywających nabłonek wyściełający światło zbiorniczka) traci wodę i ulega zagęszczeniu.

O to, żeby żółć trafiała do pęcherzyka, dba zwieracz Oddiego, czyli mięśniowy pierścień znajdujący się przy końcu przewodu żółciowego łączącego woreczek z dwunastnicą.

Jaka jest rola żółci?

Właśnie obiad trafił Ci do żołądka? Co próbuje ukryć się przed Twoim okiem? Autonomiczny układ nerwowego wysyła sygnał, który uruchamia w jelicie cienkim produkcję pewnych hormonów (sekretyny i cholecystokininy). One wywołują skurcz pęcherzyka i jednocześnie rozluźniają zwieracz Oddiego. Dzięki temu zawartość żółciowego magazynu zostaje uwolniona i przepływa do dwunastnicy.

Tam wspomaga ona pozostałe soki trawienne, a dokładnie emulguje tłuszcze, czyli rozbija je na mniejsze cząstki (micele), które za sprawą kosmków jelitowych i enterocytów (komórek nabłonka błony śluzowej jelita) będą w stanie przeniknąć do krwi. Zemulgowanie tłuszczów sprawia, że są one bardziej podatne na działanie enzymów trawiennych – lipazy trzustkowej i kolipazy. Poza tym żółć wspomaga wchłanianie tłuszczów i witamin w nich rozpuszczalnych.

Po zakończeniu wchłaniania niektóre składniki (barwniki, cholesterol, mocznik) są wydalane, a część z nich (np. kwasy żółciowe) poprzez żyłę wrotną wraca do wątroby i uczestniczy w produkcji nowego płynu.

Problemy z woreczkiem?

Niekiedy dzieje się tak, że kryształki cholesterolu albo soli żółciowych odkładają się w pęcherzyku lub/i drogach żółciowych, tworząc złogi utrudniające przepływ płynu. Wskutek wcześniej wspomnianych skurczów związanych z wyrzutem żółci do dróg żółciowych kamienie mogą się przesuwać i powodować ból. Istnieje ryzyko zatkania przewodu żółciowego wspólnego. Objawia się to promieniującym do szyi, barku, a czasem także łopatki, bólem zwanym kolką wątrobową. Bolesność może trwać od kilkunastu minut do kilku godzin. Kolka utrzymująca się powyżej trzech godzin wymaga natychmiastowej konsultacji lekarskiej. W zależności od stanu pacjenta specjalista decyduje o usunięciu ciał obcych laparoskopowo albo tradycyjnie.

Poza okresowym bólem w prawym podżebrzu kamica żółciowa objawiać się może:

  • nudnościami,
  • wymiotami,
  • wzdęciami,
  • częstym odbijaniem,
  • gorączką,
  • zgagą,
  • gnieceniem z prawej strony brzucha,
  • ciągle utrzymującym się uczuciem pełności.

Niekiedy choroba przebiega bez żadnych wyraźnych symptomów. Ze względu na ryzyko nawrotu złogów oraz powodowanych przez nie powikłań zaleca się usunięcie pęcherzyka. Co wtedy?

Wycięcie pęcherzyka to nie katastrofa

Bez magazynu żółci można żyć. Wtedy wydzielina spływa bezpośrednio z wątroby do dwunastnicy i gromadzi się w rozciągniętym przewodzie żółciowym wspólnym. Oczywiście taki stan wymusza zastosowanie specjalnej diety. Trzeba wówczas odstawić pokarmy smażone, mocno ograniczyć tłuszcze zwierzęce, spożywać lekkie posiłki w stałych odstępach czasowych, unikać pokarmów wzdymających, kalorycznych, ostrych przypraw, napojów gazowanych.

By uniknąć kamicy, warto jeść sporo warzyw i owoców zawierających błonnik, ograniczyć tłuszcze zwierzęce, alkohol, słodycze, wybierać dania gotowane i pieczone w sosie własnym zamiast smażonych. Należy jeść śniadania i sięgać po chude produkty. Warto również wykorzystać zioła, np. ostropest plamisty, karczoch.

Sharing is caring!