Funkcje w─ůtroby

Filtr, fabryka, magazyn, przetw├│rnia, tarcza ochronna, laboratorium, centrum detoksykacyjne, bufor bezpiecze┼ästwa ÔÇô funkcje wykonywane przez w─ůtrob─Ö mo┼╝na okre┼Ťli─ç wieloma s┼éowami. W ko┼äcu jest ich ok. 500ÔÇŽ

W─ůtroba to niezwykle pracowity organ. Wyr├│┼╝nia si─Ö nie tylko intensywno┼Ťci─ů dzia┼éania, ale te┼╝ r├│┼╝norodno┼Ťci─ů wykonywanych zada┼ä. Cho─ç jest przypisana do uk┼éadu pokarmowego, spe┼énia funkcje charakterystyczne dla innych system├│w, np. trawiennego, odporno┼Ťciowego, kr─ů┼╝enia. To w┼éa┼Ťnie mnogo┼Ť─ç i wielorako┼Ť─ç powinno┼Ťci, a nie posiadane gabaryty (wymiary: 24 cm na 15-20 cm; masa: 2,0-2,5 kg ÔÇô najwi─Öcej ze wszystkich narz─ůd├│w), czyni─ů ze┼ä organ, od kt├│rego zale┼╝y zdrowie i kondycja ca┼éego cia┼éa. Tak na dobr─ů spraw─Ö mog┼éaby by─ç cztery razy mniejsza, a i tak poradzi┼éaby sobie znakomicie ze swoimi obowi─ůzkami (warto o tym pami─Öta─ç, gdy nasi bliscy potrzebuj─ů przeszczepu).

Wszystkie pe┼énione przez ten narz─ůd funkcje mo┼╝na podzieli─ç na cztery grupy:

Metaboliczn─ů ÔÇô czyli przemiany pokarmu

W─ůtroba jest g┼é├│wnym miejscem przemian w─Öglowodan├│w, lipid├│w, bia┼éek, hormon├│w i substancji od┼╝ywczych. ┼╗y┼éa wrotna, kt├│ra doprowadza krew z ┼╝o┼é─ůdka, jelit, trzustki i ┼Ťledziony, dostarcza substancji od┼╝ywczych do jelita cienkiego, a w─ůtroba przetwarza je (m.in. spala kwasy t┼éuszczowe) Najwi─Ökszy narz─ůd mo┼╝na przyr├│wna─ç do laboratorium, w kt├│rym przyj─Öty pokarm przekszta┼éca si─Ö w energi─Ö i sk┼éadniki niezb─Ödne do ┼╝ycia. ÔÇ×Przerobione posi┼ékiÔÇŁ transportowane s─ů przez krew do wszystkich kom├│rek organizmu.

Produkcyjn─ů ÔÇô czyli, ile w─ůtroba z siebie daje

Jest gruczo┼éem, czyli narz─ůdem wydzielaj─ůcym poza sw├│j obszar pewne substancje, kt├│re warunkuj─ů zaistnienie pewnych proces├│w, wykonanie okre┼Ťlonych czynno┼Ťci. Kom├│rki w─ůtrobowe produkuj─ů: cholesterol, ┼╝├│┼é─ç, enzymy trawienne (np. aminotransferaz─Ö alaninow─ů, lipaz─Ö w─ůtrobow─ů), tr├│jglicerydy, hormony (np. angiotensyn─Ö, insulinopodobny czynnik wzrostu), czynniki krzepni─Öcia (fibrynogen, protrombina), prawie wszystkie bia┼éka osocza krwi (w tym albumin─Ö i globulin─Ö), heparyn─Ö (organiczny zwi─ůzek chemiczny zapobiegaj─ůcy krzepni─Öciu krwi w naczyniach). W─ůtroba kobiet w ci─ů┼╝y produkuje krwinki czerwone u┼╝ywane przez p┼é├│d.

Magazynuj─ůc─ů ÔÇô w razie wypadku w─ůtroba pomo┼╝e

Przechowuje glikogen, kt├│ry w razie zapotrzebowania organizmu na energi─Ö, np. w trakcie intensywnego lub d┼éugiego wysi┼éku fizycznego, rozpada si─Ö na cz─ůsteczki ┼éatwo przyswajalnej glukozy. W ten spos├│b zapobiega niedocukrzeniu, czyli bardzo gwa┼étownemu spadkowi st─Ö┼╝enia glukozy. Mo┼╝na wi─Öc stwierdzi─ç, ┼╝e spe┼énia rol─Ö buforu bezpiecze┼ästwa.

Poza tym paliwem dla kom├│rek sk┼éadowane s─ů tutaj t┼éuszcz, witaminy A, D, K, ┼╝elazo oraz niewielkie ilo┼Ťci wit. B12 i C. Zapasy niekt├│rych z nich starcz─ů na dwa lata.

Gruczo┼é magazynuje tak┼╝e najwa┼╝niejszy p┼éyn ustrojowy, kt├│ry w normalnych warunkach stanowi do 30 proc. masy narz─ůdu (500-800 g). W w─ůtrobie znajduje si─Ö ok. 15 proc. krwi kr─ů┼╝─ůcej w ustroju. Jej ilo┼Ť─ç ro┼Ťnie w przypadku przewlek┼éej niewydolno┼Ťci serca oraz podczas wstrz─ůsu kr─ů┼╝eniowego. Gdy zajdzie potrzeba, np. w trakcie wypadku, p┼éyn uwalniany jest do krwiobiegu!

Detoksykacyjn─ů ÔÇô czyli w─ůtroba jak prywatna oczyszczalnia

Filtruje krew z szybko┼Ťci─ů 1,5 litra/min i wy┼éapuje z niej substancje szkodliwe (np. powstaj─ůcy z rozk┼éadu bia┼éek amoniak), kt├│re neutralizuje i wydala. Stanowi kolejn─ů po jamie nosowej i gardle zapor─Ö dla szkodliwych drobnoustroj├│w. Odtruwa organizm, metabolizuj─ůc np. leki hepatotoksyczne, alkohol, truj─ůce grzyby, metale ci─Ö┼╝kie, nikotyn─Ö. Bez niej ju┼╝ po kilkunastu godzinach dosz┼éoby do zatrucia wielonarz─ůdowego i ┼Ťmierci.

Opr├│cz tego dezaktywuje nieu┼╝ywane i niepotrzebne w danym czasie hormony. W przeciwnym razie nasze organy i uk┼éady by┼éyby nadaktywne i bez przerwy pracowa┼éyby pe┼én─ů par─ů, czego nikt by nie wytrzyma┼é.

Sharing is caring!

Dodaj komentarz